"ΝΟΜΟΚΑΝΟΝΙΚΑ", Επιθεώρηση Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου, τεύχος 1/2019. Εκδ. Σάκκουλα, σσ. 232

Με μελέτες που αναφέρονται στο τοπίο των σχέσεων Κράτους – Εκκλησίας μετά την ολοκλήρωση της πρώτης φάσεως της αναθεωρητικής διαδικασίας, με άρθρα που αφορούν στην διάπλαση αυτών των σχέσεων από το Σύνταγμα του 1844 μέχρι το ισχύον (1975/2001/2008) αλλά και σε ειδικότερα ζητήματα , όπως το κύρος του κανονικού δικαίου της (ρωμαιο-) Καθολικής Εκκλησίας στην ελληνική έννομη τάξη, καθώς και με την παρουσίαση και σχολιασμό σημαντικών δικαστικών αποφάσεων που άπτονται ζητημάτων εκκλησιαστικής και ευρύτερα θρησκευτικής φύσεως, κυκλοφόρησε προσφάτως το νέο τεύχος (1/2019) της Επιθεωρήσεως Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου «Νομοκανονικά».

  * Παρουσίαση του νέου τεύχος στο Οrthodoxia.info

Μεϊμάρη, Θεοδώρου, Μεγάλου Αρχιδιακόνου του Οικουμενικού Πατριαρχείου, "Η ΑΝΑΔΙΟΡΓΑΝΩΣΙΣ ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΝΟΥ ΘΡΟΝΟΥ ΕΠΙ ΜΕΛΕΤΙΟΥ ΜΕΤΑΞΑΚΗ (1926-1935), εκδ. Αντ. Σταμούλη, Θεσσαλονίκη, 2019, σσ. 890

Σημαντικά εκκλησιαστικά και πολιτικά ζητήματα που αφορούν στην πρωθιεραρχική διακονία του Αλεξανδρείας Μελετίου Μεταξάκη αποτελούν το αντικείμενο του τέταρτου κατά σειρά πονήματος του Μεγάλου Αρχιδιακόνου της Αγίας του Χριστού Μ. Εκκλησίας Θεοδώρου Μεϊμάρη, Διδάκτορος Θεολογίας, που έλκει την καταγωγή του από το Ηράκλειο Κρήτης. Το πολυσέλιδο σύγγραμμα, που κυκλοφόρησε εντελώς πρόσφατα από τις εκδόσεις Αντωνίου Σταμούλη στη Θεσσαλονίκη με τίτλο «Η αναδιοργάνωσις του Αλεξανδρινού Θρόνου επί Μελετίου Μεταξάκη (1926-1935)», παρέδωσε ο συγγραφέας στον Οικουμενικό Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίο την Παρασκευή, 7 Ιουνίου. Σύμφωνα με το δελτίο Εκκλησιαστικών Ειδήσεων του Οικουμενικού Πατριαρχείου, «Ἡ Α. Θ. Παναγιότης, ὁ Πατριάρχης, ἐδέξατο εἰς ἀκρόασιν τόν Πανοσιολ. Μ. Ἀρχιδιάκονον κ. Θεόδωρον, ἐπιδώσαντα Αὐτῷ τό νέον, τέταρτον κατά σειράν, ἐπιστημονικόν σύγγραμμα αὐτοῦ, ὑπό τόν τίτλον «Ἡ ἀναδιοργάνωσις τοῦ Ἀλεξανδρινοῦ Θρόνου ἐπί Μελετίου Μεταξάκη (1926-1935)», ὅν συνεχάρη πατρικῶς ὁ Πατριάρχης, εὐχηθείς τήν συνέχισιν τῆς συγγραφικῆς αὐτοῦ δραστηριότητος».

Η παρούσα μελέτη βασίζεται αποκλειστικά σε ανέκδοτο αρχειακό υλικό των διπλωματικών υπηρεσιών της Ελλάδας και της Μεγάλης Βρετανίας, μέσα από την εξέταση κυβερνητικών, υπουργικών, πρεσβευτικών και προξενικών εγγράφων που σχετίζονται με το υπό εξέταση θέμα. 

Ανδρεόπουλου Χαράλαμπου, "H Eκκλησία κατά τη δικτατορία 1967-1974. Ιστορική και νομοκανονική προσέγγιση", εκδ. Επίκεντρο, 2017, σσ. 424.

Σε μια από τις πλέον σκοτεινές και δυσερμήνευτες περιόδους της σύγχρονης εκκλησιαστικής ιστορίας που ανέδειξε τον πολιτικό χαρακτήρα της εκκλησιαστικής δράσης αλλά και τον ρόλο ιδεολογικής νομιμοποίησης μιας δικτατορίας τον οποίο διαδραμάτισαν εκκλησιαστικοί ταγοί αναφέρεται το παρόν βιβλίο που έρχεται να ρίξει φώς στις σχέσεις της Εκκλησίας και της Πολιτείας της περιόδου 1967 - 1974, όπως αυτές διαμορφώθηκαν υπό το κράτος της εγκαθιδρυθείσας την 21η Απριλίου 1967 επτάχρονης δικτατορίας. Με ενδελεχή έρευνα πηγών και βιβλιογραφίας ο συγγραφέας πραγματεύεται το πρόβλημα των σχέσεων μεταξύ της Εκκλησίας και της Πολιτείας στη διάρκεια της επτάχρονης δικτατορίας, εξετάζοντας και αναλύοντας τις ποικίλες διαστάσεις και προεκτάσεις που είχε η προβληματική αυτή σχέση στη διοίκηση και στη ζωή της ελλαδικής Εκκλησίας καθ΄ όλη τη διάρκεια της Επταετίας και σε αμφότερες τις φάσεις της, ήτοι τόσο επί αρχιεπισκοπείας Ιερωνύμου Κοτσώνη (Μάιος 1967 - Δεκέμβριος 1973), όσο και επί αρχιεπισκοπείας Σεραφείμ Τίκα (Ιανουάριος 1974 - Ιούλιος 1974). 

Ως ιδιαίτερης σημασίας ζητήματα αντιμετωπίζονται το θέμα της διαταραχθείσας κατά το διάστημα της πρώτης φάσης της δικτατορίας (1967 - 1973) νομοκανονικής σχέσης της ελλαδικής Εκκλησίας με το Οικουμενικό Πατριαρχείο και το θέμα των δώδεκα (12) εκπτώτων - "ιερωνυμικών" λεγομένων - Μητροπολιτών που δημιουργήθηκε στη δεύτερη φάση της δικτατορίας (Ιούνιος - Ιούλιος 1974) και το οποίο - ως απότοκο της Επταετίας πρόβλημα - ταλαιπώρησε τη ζωή της Εκκλησίας μέχρι και τα πρόσφατα χρόνια (1990 - 1996). Στο βιβλίο παρουσιάζονται και αναλύονται οι πολιτικές με τις οποίες στα πρώτα κρίσιμα χρόνια της μεταπολίτευσης, επί πρωθυπουργίας Κων/νου Καραμανλή (1974 - 1980), αντιμετωπίσθηκε και εξομαλύνθηκε η κρίση στην Εκκλησία, αλλά και θεμελιώθηκε ο εκδημοκρατισμός της με σειρά συνταγματικών διατάξεων και νομοθετημάτων που ρύθμισαν θετικά τόσο την εσωτερική της λειτουργία, όσο και τις σχέσεις της με την Πολιτεία. 

Το βιβλίο, η έκδοση του οποίου συμπίπτει με τη συμπλήρωση 50 χρόνων από την εγκαθίδρυση της δικτατορίας της 21ης Απριλίου 1967, προλογίζει ο ομ. καθηγητής Εκκλησιαστικού Δικαίου της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Ιωάννης Μ. Κονιδάρης, χαρακτηρίζοντάς το ως "ένα έργο - σταθμό για την Εκκλησιαστική Ιστορία, αλλά και εφαλτήριο για περαιτέρω αναζητήσεις σε συναφείς κλάδους, όπως το Εκκλησιαστικό Δίκαιο ή / και η Πολιτική Ιστορία του τόπου μας". (Από την παρουσίαση της έκδοσης).

* Αναλυτική παρουσίαση, με τα περιεχόμενα του βιβλίου ανά Κεφάλαιο, στο Politeianet

1ο Πανελλήνιο Συνέδριο: "Τοπική Ιστορία και Εκπαίδευση: αναπτύσσοντας μια οργανική και αποτελεσματική σχέση μεταξύ τους"

 

Η Περιφερειακή Διεύθυνση Α/θμιας & Β/θμιας Εκπαίδευσης Στερεάς Ελλάδας, το Περιφερειακό Κέντρο Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού (ΠΕ.Κ.Ε.Σ.) Στερεάς Ελλάδας, το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής, το Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας (Εργαστήριο Μουσειακής Έρευνας και Εκπαίδευσης), η Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου (Μ.Π.Σ. Δημόσια Ιστορία), το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων (Εργαστήριο Ιστορίας της Νεοελληνικής Εκπαίδευσης) συνδιοργανώνουν το 1ο τριήμερο Πανελλήνιο Συνέδριο Τοπικής Ιστορίας και Εκπαίδευσης με θέμα: «Τοπική Ιστορία και Εκπαίδευση:αναπτύσσοντας μια οργανική και αποτελεσματική σχέση μεταξύ τους».

Λαμπρά εγκαίνια του Κέντρου Γεροντολογίας της Αρχιεπισκοπής στο Δήλεσι Βοιωτίας, παρουσία εκπροσώπων της Περιφερειακής Δ/νσης Εκπαίδευσης και του ΠΕ.Κ.Ε.Σ. Στερεάς Ελλάδος

 Με ιδιαίτερη λαμπρότητα πραγματοποιήθηκαν την Πέμπτη, 23-05-2019 τα εγκαίνια του Κέντρου Γεροντολογίας και Προνοιακής Υποστήριξης της  Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, στο Δήλεσι Βοιωτίας, από τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο, παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλου.
Στην τελετή παρευρέθηκαν, προσκεκλημένοι της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, και εκπρόσωποι της Περιφερειακής Δ/νσης Εκπαίδευσης και του Περιφερειακού Κέντρου Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού (ΠΕ.Κ.Ε.Σ.) Στερεάς Ελλάδος.

Βλ. Ιστολόγιο ΣΕΕ κλ. ΠΕ01 - Θεολόγων

Οι επιπτώσεις των θεολογικών διαφορών

Συνέντευξη του Λαρισαίου θεολόγου κ. Βασιλείου Ν. Μακρίδη,  τακτικού καθηγητή Θρησκειολογίας (με ειδίκευση στον ορθόδοξο χριστιανικό χώρο) στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Erfurt της Γερμανίας, στη "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ" και στον Αντ. Παγκράτη.

* Διαβάστε την συνέντευξη πατώντας εδώ: kathimerini.gr

Eπίσκεψη του Συντονιστή Θεολόγων Στ. Ελλάδος στη «Βιβλιοθήκη Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου Β΄» στα Οινόφυτα Βοιωτίας

  Με την φιλόλογο και αγιογράφο (διδάσκουσα την τέχνη της αγιογραφίας στα σεμινάρια που διοργανώνει  η «Βιβλιοθήκη Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου Β΄») κ. Δωροθέα Γιαννούκου και τη Διευθύντρια του  Γυμνασίου Οινοφύτων κ. Αλεξάνδρα Νότη

Στο πλαίσιο προγραμματισμένης επισκέψεώς μας στο Γυμνάσιο Οινοφύτων Ν. Βοιωτίας (σχολική μονάδα ανήκουσα στην ομάδα των σχολείων παιδαγωγικής μας ευθύνης) και μετά το πέρας αυτής, επισκεφθήκαμε την εδρεύουσα στην ίδια πόλη «Βιβλιοθήκη Αρχιεπισκόπου ΙΕΡΩΝΥΜΟΥ Β΄»  όπου ξεναγηθήκαμε από την υπεύθυνη των Γραφείων στους χώρους της Βιβλιοθήκης, πληροφορηθήκαμε για τη πολυδιάστατη επιμορφωτική δράση της Βιβλιοθήκης με την διεξαγωγή μαθημάτων αγιογραφίας, αλλά και χρήσεως ηλεκτρονικών υπολογιστών καθώς, επίσης, σεμιναρίων επί θεμάτων υποστηρίξεως παιδιών & εφήβων αλλά και μαθημάτων ρομποτικής.

Χαρήκαμε ιδιαιτέρως για το γεγονός της άριστης συνεργασίας της «Βιβλιοθήκης Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου Β΄» με το Γυμνάσιο Οινοφύτων στο πλαίσιο κοινών εκπαιδευτικών δράσεων και κοινωνικών παρεμβάσεων και εκφράσαμε τη βούληση για υποστήριξη του έργου και τη διάθεση για έτι περαιτέρω ανάπτυξη και διεύρυνση της συνεργασίας, στο πλαίσιο της επεκτάσεώς της σε ευρύτερο και διεπιστημονικό επίπεδο μέσω της συνεργασίας του εκκλησιαστικού (ΕΚΚΛΗΣΙΑ / Αρχιεπισκοπή -¨Βιβλιοθήκη Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου Β΄) με τον οικείο περιφερειακό εκπαιδευτικό (ΥΠ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Περιφερειακό Κέντρο Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού [ΠΕ.Κ.Ε.Σ. ] Στερεάς Ελλάδος) φορέα.

Tο μάθημα των Θρησκευτικών στο σύγχρονο σχολείο

Οι νέες μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη Διδακτική των Θρησκευτικών με θεωρητική ανάλυση και παρουσίαση δειγματικών διδασκαλιών και καλών / καινοτόμων διδακτικών πρακτικών σε θεματικές ενότητες του νέου προγράμματος σπουδών (Π.Σ.) στο Γυμνάσιο και το Λύκειο αποτέλεσαν το επίκεντρο της επιμορφωτικής ημερίδας των θεολόγων καθηγητών του ν. Φθιώτιδας που πραγματοποιήθηκε στη Λαμία (09-05-2019), στο αμφιθέατρο του 6ου Γενικού Λυκείου, υπό την αιγίδα του Περιφερειακού Κέντρου Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού (ΠΕ.Κ.Ε.Σ.) Στερεάς Ελλάδος.

* Αναλυτικότερα. βλ. Ιστολόγιο ΣΕΕ κλ. ΠΕ01 Στ. Ελλάδος

Η ουκρανική αυτοκεφαλία και το πρόβλημα της συνοδικότητος

Του Κώστα Νούση,

Φιλολόγου - Θεολόγου, M.Th.

Σε κάθε πρόβλημα φταίνε όλοι κατά κάποιο ποσοστό. Η μοναδική σχέση στην οποία τα προβλήματα και η αιτία του κακού βαρύνει μονάχα και αποκλειστικά εμάς είναι αυτή με τον Θεό. Οπότε, λοιπόν, αρχίζουμε να παίζουμε με τα ποσοστά. Και πάλι όμως, όταν αναφερόμαστε σε ένα εκκλησιαστικό πρόβλημα, θα πρέπει φύσει να θεωρούμαστε όλοι συνυπεύθυνοι – εν γαρ σώμα εσμέν - στα κακώς κείμενα και μάλιστα οι «πνευματικότεροι» σηκώνουν και το μεγαλύτερο μερίδιο της ευθύνης, άσχετα με το να φταίνε πραγματικά ή όχι.

Με τις προϋποθετικές αυτές διευκρινίσεις μπορούμε να ξαναδούμε, όσο πιο αντικειμενικά γίνεται, για μια ακόμη φορά το ζήτημα της ουκρανικής αυτοκεφαλίας. Προτείνω μάλιστα ανεπιφύλακτα το τελευταίο τεύχος του περ. Σύναξη με θέμα «Η συνοδικότητα στο επίκεντρο» που φιλοξενεί ενδιαφέροντα άρθρα για το επίμαχο ζήτημα. Και κυρίως εντοπίζει το πρόβλημα των Ορθοδόξων στον εθνοφυλετισμό και στη χαμένη συνοδικότητα. Ας δούμε λοιπόν τα γεγονότα και τα εκκλησιολογικά δεδομένα ως έχουν μέχρι στιγμής, χωρίς ιδιαίτερα και περιττά σχόλια:

1.       Οι Ρώσοι εδώ και αιώνες δεν σεβάστηκαν τον Πατριαρχικό Τόμο με τον οποίο εκχωρήθηκε επιτροπικώς η διοίκηση της Ουκρανίας στη Μόσχα. Τουναντίον, η τελευταία έκανε το παν και πίεσε, ώστε να περιέλθει εξ ολοκλήρου στη δικαιοδοσία της. Και ερωτώ: για ποιον έτερο λόγο, ει μη κυρίως εθνοφυλετικό και επεκτατικό;

Εκκλησία και 21η Απριλίου

Παναθηναϊκό στάδιο, 1971. Ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος (Κοτσώνης) σε πρώτο πλάνο.
 Στην άκρη δεξιά ο τότε Μητρ. Ιωαννίνων και μετέπειτα Αρχιεπίσκοπος Σεραφείμ (Τίκας)

"Σε διάστημα μικρότερο του μηνός από την ημέρα που τα τάνκς βγήκαν στους δρόμους, ο έλεγχος της Εκκλησίας από το δικτατορικό καθεστώς ολοκληρώθηκε και  δημιουργήθηκε μια «Εκκλησία εκτάκτου ανάγκης», με σκοπό να (συν-) υπηρετήσει τις ιδεολογικοπολιτικές επιδιώξεις της «Επαναστάσεως». Το δικτατορικό καθεστώς της 21ης Απριλίου 1967 επιδιώκοντας να θέσει την Εκκλησία υπό τον άμεσο έλεγχό του δεν θα διστάσει να εισβάλει στα εσωτερικά της με πρώτο βήμα την επιβολή νέας, φιλικής ιδεολογικοπολιτικά προς αυτό εκκλησιαστικής ηγεσίας. Η «Επανάστασις» εκτός από «εθνοσωτήριος» θα επιδιώξει να καταστεί και «εκκλησιοσωτήριος». Για τον σκοπό αυτό χρησιμοποιώντας ένα πλέγμα κατάφωρα αντικανονικών και αντισυνταγματικών νομοθετημάτων και επιχειρώντας, υποτίθεται, να «καθάρει» τον εκκλησιαστικό οργανισμό θα τον «σαρώσει». Οι παρεμβάσεις της δικτατορίας ήταν άμεσες και επιτυχείς, διότι, παρά την επιθετικότητά τους, η οποία εκδηλώθηκε με σωρεία απροκαλύπτων αντικανονικών ρυθμίσεων, η αντίδραση της Εκκλησίας ήταν ανύπαρκτη". 

* Ολόκληρο το άρθρο στο Οrthodoxia.info