Πέμπτη, 26 Δεκεμβρίου 2019

Σάρκωση ή Ενσάρκωση; Και προς τι και διά τι όλο αυτό το τεράστιο και ασύλληπτο μυστηριακό γεγονός;



Toυ Κώστα Νούση,
Φιλολόγου-Θεολόγου M.Th.


Είναι γεγονός ότι οι Πατέρες της Εκκλησίας ποτέ δεν κόλλησαν στις λέξεις. Οπότε το δίλημμα στην ακριβολογία περί σάρκωσης ή ενσάρκωσης λύνεται εύκολα, εφόσον μέσα μας έχουμε την ορθή πίστη περί του θέματος. Το Ευαγγέλιο μιλάει ξεκάθαρα για Σάρκωση: «και ο Λόγος σαρξ εγένετο» ( Ιω. κεφ. α’), οπότε, κατά την ταπεινή μου γνώμη, ο όρος αυτός είναι ακριβέστερος. Ο Θεός Λόγος δεν εισχώρησε απλά μέσα σε (: εν), δεν φόρεσε ένα σώμα. Αυτό θα δήλωνε το ‘ενσάρκωσις’ περισσότερο. Έγινε σώμα και ψυχή, έγινε άνθρωπος πλήρης, οπότε το ‘σάρκωσις’ ηχεί με μεγαλύτερη ακριβολογία, τονίζοντας το ασύλληπτο για όλα τα δεδομένα μας γεγονός της ανθρωποποίησης του Θεού, με άμεσο στόχο τη δική μας θεοποίηση, κατά τον Μέγα Αθανάσιο.

Είναι εντυπωσιακό, είναι τόσο υπερφυές και αδιανόητο, άσχετα που το συνηθίσαμε στις χριστιανικές κοινωνίες που μεγαλώσαμε και το γιορτάζουμε σχεδόν εθιμικά. Ποιος θα μπορούσε ποτέ να φανταστεί τη σάρκωση του ίδιου του Θεού; Αν το έλεγες σε έναν αρχαίο Έλληνα, απλά θα χαμογελούσε με την αφέλεια της δοξασίας σου. Και όμως! Εγένετο. Ο Λόγος σαρξ εγένετο. Είναι αληθές, είναι ιστορία, είναι αμετάκλητη πραγματικότητα, που εξυψώνει σε δυσθεώρητα ύψη άπαν το κτιστό και ειδικότερα το ανθρώπινο γένος.

Προς τι, όμως, όλο αυτό το ασύλληπτο και υπερφυές και υπέρλογο μυστήριο; Ποιος ο λόγος να κατέβει ο Θεός ο ίδιος και να «αδειάσει» από την πληρότητα της θεότητός του, προκειμένου να λάβει εν Εαυτώ και τη δική μας, την ελαχίστη, την ευτελή και αδύναμη, τη δημιουργημένη εκ του μη όντος φύση; Αν ρωτήσουμε γύρω μας, η άμεση απάντηση και η συνηθέστερη θα είναι: για να μας σώσει, για να μας συγχωρήσει τις αμαρτίες μας. Τώρα, το τι συνειδητοποιεί ο καθένας προφέροντας λόγους τόσο ύψιστης οντολογικής σημασίας, είναι, εξάπαντος, μια άλλη συζήτηση…

Η απάντηση είναι οντολογικού χαρακτήρα. Για τούτο και δεν καθίσταται και τόσο εύκολα προσιτή στις αντιληπτικές και εκφραστικές μας δυνατότητες. Ο Θεός θα μπορούσε με έναν απλό συγχωρητικό λόγο του να τακτοποιήσει το όλο ζήτημα της αμαρτίας. Αυτό, όμως, θα έπρεπε να επαναλαμβάνεται επ’ άπειρον, διότι η ασθενής και αμαρτωλή πεπτωκυία φύση μας θα επαναλάμβανε εις αιώνας αιώνων τα διάφορα αμαρτήματα. Και θα απεδείκνυτο το κακό ισχυρότερον της θείας Χάριτος. Τα πράγματα, ωστόσο, ο δικαιότατος Θεός και Πατέρας μας, ο όλος αγάπη και συμπάθεια και έλεος και σοφία, δεν θα μπορούσε να τα αφήσει στην τραγικότητα αυτή, παρά να δώσει την τελειότερη λύση. Και αυτό έκαμε.

Προσέλαβε, δηλαδή, ο Ίδιος τη φύση μας και τη θέωσε, δηλαδή την αγίασε και της χάρισε την αναμαρτησία. Όποιος, επομένως, ενώνεται με τον Θεάνθρωπο, αποκτά το δώρο της αναμαρτησίας. Και όποιος δεν αμαρτάνει, δεν μπορεί και να πεθάνει, καθότι είναι γνωστό στην πίστη μας πως ο θάνατος είναι αποτέλεσμα της αμαρτίας. Έτσι, με αυτόν τον τέλειο τρόπο, που θα άρμοζε μονάχα στην τέλεια Αγάπη και Σοφία, λύθηκε το ανθρώπινο και το παγκόσμιο δράμα της φθοράς και του θανάτου, φυσικού και πνευματικού. Την ίδια στιγμή, ο Θεός μάς χορηγεί κατά πολύ υπέρτερα δώρα συγκριτικά με τη θεραπεία απλώς της θνητότητας και της αμαρτωλότητάς μας, που αποτέλεσαν τη δική μας πρώτη αφορμή για τη σάρκωσή του. Μας δίνει την ίδια την εν Χριστώ υιοθεσία, τη θέωσή μας, η οποία μας τοποθετεί πιο ψηλά και από τα αγγελικά πνεύματα και ασυγκρίτως ψηλότερα από τη λοιπή άλογη φύση.

Αυτά εν ολίγοις. Δεν έχει σκοπό το παρόν να επεκταθεί στην πληθώρα και των λοιπών ευεργεσιών της σάρκωσης του Κυρίου προς τον σύμπαντα κόσμο, εξαιρέτως δε στο γένος ημών. Κείνο που έχει τώρα ύψιστη για μας σημασία είναι η κοινωνία με τον Θεό, η θεοκοινωνία, η χριστοποίησή μας, η υιοθεσία μας από τον Πατέρα εν Χριστώ δια Πνεύματος Αγίου. Και όλα αυτά είναι τόσο τεράστια, που δεν χωράνε στο κοσμικό πνεύμα των Χριστουγέννων, όπως το βιώνουμε διάχυτο μέσα στις αγορές, στα ξενυχτάδικα, στα ρεβεγιόν, πολλές, μάλιστα, φορές και σε εκκλησιαστικούς χώρους…

Κυριακή, 8 Δεκεμβρίου 2019

H υπ. Παιδείας κ. Νίκη Κεραμέως για τα Θρησκευτικά: "Στη βάση επιστημονικών κριτηρίων η αναμόρφωση του προγράμματος σπουδών"




H Υπουργός Παιδείας κ. Νίκη Κεραμέως σε συνέντευξή της στη «Καθημερινή» της Κυριακής (08.12.2019) στην ερώτηση «Τι γίνεται με την εφαρμογή της απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας για τα προγράμματα σπουδών των Θρησκευτικών;», απάντησε ως εξής:

"Η νέα ηγεσία του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής αποφάσισε, με την ανάληψη των καθηκόντων της, τη συγκρότηση ειδικής επιτροπής που θα μελετήσει την απόφαση του ΣτΕ αλλά και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, καθώς και άλλες υποχρεώσεις που απορρέουν από αυτές αναφορικά με το μάθημα των Θρησκευτικών. Ακολούθως, θα επανεξετάσουμε το κανονιστικό πλαίσιο στη βάση επιστημονικών κριτηρίων και θα προβούμε στις ενδεδειγμένες ενέργειες για την αναμόρφωση του προγράμματος σπουδών του μαθήματος και για την τροποποίηση της δήλωσης απαλλαγής από αυτό".


Ο εγκλωβισμός των Ρώσων στο Ουκρανικό και οι αρχιερατικές ελληνικές παραφωνίες





Toυ Κώστα Νούση,
Φιλολόγου-Θεολόγου Μ.Th.


Οι Ρώσοι αδελφοί μας έχουν εγκλωβιστεί στο Ουκρανικό ζήτημα. Όταν το προσχεδίασαν και το ξεκίνησαν, είχαν την υπεραισιόδοξη πίστη πως θα τους ακολουθήσουν στην επικίνδυνη εκκλησιολογική ατραπό, που μόνοι άνοιξαν και αποφάσισαν να βαδίσουν, και άλλοι συνοδοιπόροι. Ήδη είχαν συμπαρασύρει στην απουσία τους από τη Μεγάλη Σύνοδο της Κρήτης άλλες τρεις Εκκλησίες. Τα πράγματα, ωστόσο, και οι μεγάλες προσδοκίες τους δεν φαίνεται να επαληθεύονται...

Έχει ήδη παρέλθει αρκετός καιρός και όχι μόνο δεν τους ακολούθησαν στο σχίσμα άλλες Εκκλησίες, ακόμη και φίλα σε αυτούς προσκείμενες, αλλά, αντίθετα, η Εκκλησία της Ελλάδος και το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας αναγνώρισαν επίσημα τη νεοϊδρυθείσα Εκκλησία της Ουκρανίας υπό τον Κιέβου Επιφάνιο. Προ αυτών, αγιορείτες πατέρες «τόλμησαν» το αυτονόητο, να συνταχθούν με τις αποφάσεις του Οικουμενικού Πατριαρχείου, της Μητρός Εκκλησίας.

Το γεγονός και μόνο ότι οι κατά τόπους Εκκλησίες – πλην ελαχίστων εξαιρέσεων – δεν αποφάνθηκαν άμεσα ή μέχρι στιγμής δεν συντάχθηκαν με την απόφαση του Βαρθολομαίου, συνιστά μάλλον σιωπηρή αποδοχή της παρά απόρριψη, όπως θα το ήθελαν οι εχθροί του Φαναρίου. Επίσης, οι δηλώσεις των περισσοτέρων έδειξαν πως κατ’ ουσίαν αναγνωρίζουν το δικαίωμα του Κωνσταντινουπόλεως στο να χορηγεί Αυτοκεφαλία σε Ορθόδοξες Μητροπόλεις, το δε κώλυμα που επικαλούνται είναι ο «μη ικανοποιητικός» τρόπος θεραπείας των πρώην εν Ουκρανία σχισματικών. Επίσης αναγνωρίζουν και το δικαίωμα του εκκλήτου στον Οικουμενικό Πατριάρχη. Το έκκλητο είναι το τελευταίο ένδικο μέσο άρσης των αδιεξόδων. Και στην Ορθοδοξία δεν υπάρχουν αδιέξοδα, όπως τόνιζε ο όσιος Πορφύριος ο Καυσοκαλυβίτης!

Την ίδια επίσης στιγμή, το γεγονός και μόνο ότι ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος μνημονεύεται κανονικά όπου γης – πλην των ρωσικών δικαιοδοσιών – τούτο de facto αποδυναμώνει και καθιστά μονομερές το σχίσμα των Ρώσων. Και με την πάροδο του χρόνου θα συνειδητοποιούν οι περισσότεροι σκεπτικοί ή διστακτικοί ανά τον κόσμο Επίσκοποι πως δεν είναι τόσο μεγάλη η επιρροή και η δύναμη των Ρώσων, όσο φαντάζονταν μέχρι σήμερα. Επίσης, γίνεται ολοένα και πιο κατανοητό πως σε κανέναν δεν συμφέρει η αντικατάσταση του Πρώτου από τον Μόσχας, διότι τότε η «ρωσική ορθοδοξία» και το νεοπαπικό μοντέλο που πρεσβεύει θα «αλώσουν» τις ανά τον κόσμο Ορθόδοξες Επισκοπές και θα επιβληθεί μια τρομοκρατία και διακυβέρνηση λατινικού χαρακτήρα, μη εξαιρουμένης της αλλοίωσης των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών των κατά τόπους Εκκλησιών με την προσπάθεια εξομοίωσής τους με τα ρωσικά πνευματικά πρότυπα. Και για ποιον λόγο, άραγε, να θέλει κάποιος σήμερα να συμβεί κάτι τέτοιο, πέρα από την αήθη εθνικιστική χροιά του πράγματος;

Μέσα στην παραπάνω φυσική και θετική μάλλον εξέλιξη των πραγμάτων, έχουμε παραφωνίες εξ ελληνικής πλευράς. Ο γνωστός ελληνικός φαγωμός… Τέσσερις ελλαδίτες Επίσκοποι ζητούν πανορθόδοξη! Τα κριτήριά τους: ο αντιοικουμενισμός! Μα δεν βλέπουν τις εκτροπές σε θέματα διακοινωνίας των Ρώσων αδελφών; Ο Ιεροσολύμων επίσης και ένιοι Κύπριοι Επίσκοποι, ων τα κριτήρια μάλλον έχουν σχέση με την «ενίσχυση» εκ μέρους των Ρώσων… Τέλος, να και ο Αλβανίας Αναστάσιος, όστις φαίνεται να τραβάει το χαλί κάτω από τα πόδια των Φαναριωτών αδελφών του, οίτινες και τον ανέδειξαν! Να τα λέμε και αυτά…

Η απάντηση στους προαναφερθέντες Επισκόπους είναι απλούστατη και δεδομένη: ο μόνος έχων το δικαίωμα σύγκλησης Πανορθοδόξου είναι ο Οικουμενικός. Οι άλλοι ως τι και δια τι κόπτονται; Πέρα από το αυτονόητο τούτο και κάτι άλλο: με ποιο δικαίωμα οι Ρώσοι σήμερα δέχονται και προωθούν την πρόταση του Ιεροσολύμων, όταν οι ίδιοι εντελώς αδικαιολόγητα απείχαν από την πρόσφατη Πανορθόδοξη της Κρήτης; Και δη, κάποιοι εκ των ελλαδιτών προαναφερομένων, ίσως δε και όλοι τους, δεν συμφώνησαν και πολέμησαν τη Σύνοδο του Κολυμπαρίου, αμφισβητώντας την Ορθοδοξία της και έμμεσα αυτήν του Πατριάρχη. Τώρα πώς και ξάφνου θέλουν μια Πανορθόδοξη Σύνοδο; Αποκατεστάθη μήπως η «προβληματική» ορθοδοξία του Προκαθημένου; Φάσεις και αντιφάσεις…

Ας γίνω γραφικός επαναλαμβανόμενος: στώμεν καλώς, στώμεν μετά φόβου. Ας δουν οι ενιστάμενοι – εξ αγνοίας ή υποκρισίας – την πρόσφατη παράλληλη αποκατάσταση των σχισματικών της ROCOR και μετά να αρχίσουν να μιλάνε για την αποκατάσταση των Ουκρανών σχισματικών. Ο Μόσχας Κύριλλος φαίνεται να έπεσε θύμα των σχεδιασμών του οικείου «υπουργού εξωτερικών» μητροπολίτου Ιλαρίωνος. Ίσως κι από κοινού να τα σχεδίασαν; Ποιος ξέρει; Άλλα όμως τα σχέδια των ανθρώπων και άλλα του Θεού. Οι Ρώσοι πρέπει να ηρεμήσουν κάποια στιγμή, όπως και ο Ερντογάν, από τον ρομαντικό – πλην επικίνδυνο – μεγαλοϊδεατισμό τους: ούτε Τρίτη Ρώμη ισχύει ούτε Οθωμανική Αυτοκρατορία ανίσταται. Και αν κάποιος προσπαθήσει να υλοποιήσει τα αναχρονιστικά του οράματα, μάλλον θα φάει το κεφάλι του…


Δευτέρα, 2 Δεκεμβρίου 2019

Παρουσιάστηκε το 2ο τεύχος του περιοδικού “ΑΧΙΛΛΙΟΥ ΠΟΛΙΣ” της Ιεράς Μητροπόλεως Λαρίσης. Διαβάστε τον Τόμο σε ψηφιακή μορφή (pdf).




Το μεσημέρι της Κυριακής 1ης Δεκεμβρίου, στον Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Αχιλλίου Λαρίσης, παρουσιάστηκε σε ειδική εκδήλωση το δεύτερο τεύχος του επιστημονικού περιοδικού- επετηρίδας ΑΧΙΛΛΙΟΥ ΠΟΛΙΣ της Ιεράς Μητροπόλεως Λαρίσης και Τυρνάβου.

  Ο Μητροπολίτης Λαρίσης κ. Ιερώνυμος τόνισε ότι το περιοδικό είναι μία απόδειξη της δυναμικής της Λάρισας, ότι η Εκκλησία καλεί σε διάλογο πρώτα τον καθέναν εντός του και στην συνέχεια με τον λόγο της πίστης, ο οποίος αγκαλιάζει τους πάντες, ακόμη και αυτούς που διαφωνούν. Επεσήμανε ότι σε μία εποχή στην οποία θριαμβεύει η αβάσταχτη ελαφρότητα του είναι, η Εκκλησία γίνεται μία “κόλλα” η οποία ενώνει το σήμερα με την αιωνιότητα, γενόμενη κοινωνία μεταξύ των ανθρώπων. Η Ορθοδοξία ζει και προτείνει την συμμετοχική διάσταση, ενθαρρύνοντας την λογική και ο λόγος της είναι σοβαρός σε μία εποχή αρκετής φαιδρότητας. Παρατήρησε ότι στους καιρούς μας εξακολουθεί να υπάρχει ένα αντικληρικαλιστικό πνεύμα και μία αμφισβήτηση της Εκκλησίας όχι για λάθη ή αστοχίες, αλλά μόνο και μόνο γιατί υπάρχει! Ευχαρίστησε τους συντελεστές της έκδοσης για το ότι δίνουν την ευκαιρία σε όλους να κατανοήσουν τι μηνύματα ζωής μπορούν να συναντήσουν στην συμπόρευση με την Εκκλησία!

 * Oλόκληρο το φωτορεπορτάζ στην ιστοσελίδα της Ιεράς Μητροπόλεως Λαρίσης      
                               Στο 2ο τεύχος φιλοξενούνται μελετήματα εξαιρετικού θεολογικού και ιστορικού ενδιαφέροντος τα οποία υπογράφουν Λαρισαίοι εκπαιδευτικοί και ειδικότερα  οι Συντονιστές Εκπαιδευτικού Έργου Θεολόγων (Θεσσαλίας) Δρ Νικόλαος Παύλου («Διδάσκοντας Θρησκευτικά με νέες μεθόδους διδασκαλίας»),  (Στερεάς Ελλάδος) Δρ Χαράλαμπος Ανδρεόπουλος («Η εκκλησιαστική πτυχή του “Μακεδονικού ζητήματος”. Ιστορική και νομοκανονική προσέγγιση»), ο πρωτοπρεσβύτερος (και θεολόγος - καθηγητής Β/θμιας) Δρ Θεμιστοκλής Μουρτζανός («Η Γέννα Του να μας βρεί επιστρέφοντας στην Αγάπη»), ο φιλόλογος καθηγητής Δρ Χαράλαμπος Στεργιούλης («Παχωμίου μοναχού, “Εγκώμιον εις τον άγιον Βησσαρίωνα”. Ρητορική προσέγγιση», o εκπαιδευτικός Α/θμιας Εκπ/σης και πτυχ. Θεολογίας Eπαμεινώνδας Μανδηλάς («Θρησκευτικές αφηγήσεις και εικονική πραγματικότητα»), ενώ εκ των άλλων σημαντικών και σπουδαίων ξεχωρίσαμε το βιωματικό και άκρως συγκινητικό άρθρο «Ιστορίες για δύσπιστους και ευκολόπιστους» του φίλου δημοσιογράφου (επί έτη πολλά Αρχισυντάκτη και Διευθυντή Σύνταξης της «Ελευθερίας») Χρήστου Τσαντήλα ‘Ένα άρθρο για ένα προ πολλών ετών ταξίδι του στον ‘Αθω που ξεκινά ως αναφορά σε ταξίδι αναψυχής και καταλήγει σε κατάθεση ψυχής...                                           
  Το περιοδικό σε ψηφιακή μορφή (pdf) : 
        


Καλή ανάγνωση!