 |
| Από την Γ΄ Δημοτικού έως την Γ΄ Λυκείου, το μάθημα Ηθικής θα διδάσκεται τις ώρες που διδάσκονται και τα Θρησκευτικά, από το επόμενο σχολικό έτος. Στην περίπτωση που απαλλαγή από τα Θρησκευτικά πάρουν λιγότεροι από δέκα μαθητές σε μία τάξη, τότε αυτοί είτε θα παρακολουθούν άλλα μαθήματα σε άλλο τμήμα της τάξης τους είτε θα κάνουν κάποια ερευνητική εργασία. |
Aπό το επόμενο σχολικό έτος εισάγεται το μάθημα της Ηθικής στα ελληνικά σχολεία. Θα το παρακολουθούν οι μαθητές που θα παίρνουν απαλλαγή από το μάθημα των Θρησκευτικών. Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Παιδείας, υπολογίζεται ότι κάθε χρόνο είναι περίπου 10.500 μαθητές και στις δύο εκπαιδευτικές βαθμίδες. Βεβαίως, η θεσμοθέτηση του νέου μαθήματος εκτιμάται ότι θα αυξήσει τις αιτήσεις γονέων για απαλλαγή των παιδιών τους. Το υπουργείο Παιδείας βασίστηκε στις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, ωστόσο υπάρχει παρασκήνιο, καθώς θεολογικές σχολές αντέδρασαν στο περιεχόμενο και στη δομή του μαθήματος. Μάλιστα, στελέχη του υπουργείου Παιδείας ανέφεραν στην «Κ» ότι πανεπιστημιακοί επιχείρησαν να εμπλέξουν υπέρ των θέσεών τους την Εκκλησία της Ελλάδος. Ειδικότερα, το μάθημα εισάγεται σε εφαρμογή των αποφάσεων 1749/2019 και 1750/2019 του Συμβουλίου της Επικρατείας, ότι για όσους μαθητές παίρνουν απαλλαγή, η πολιτεία οφείλει να εισαγάγει εναλλακτικό μάθημα. Το υπουργείο Παιδείας εξειδικεύοντας όρισε πως «μαθητές οι οποίοι δεν είναι χριστιανοί ορθόδοξοι (δηλαδή αλλόθρησκοι, ετερόδοξοι, άθρησκοι, άθεοι, αγνωστικιστές), μπορούν, εφόσον το επιθυμούν, να απαλλαγούν από την υποχρέωση παρακολούθησης του μαθήματος των Θρησκευτικών, υποβάλλοντας σχετική αίτηση στον διευθυντή της σχολικής μονάδας.
Θεολογικές σχολές αντέδρασαν στο περιεχόμενο του μαθήματος, ενώ σύμφωνα με στελέχη του υπ. Παιδείας, πανεπιστημιακοί επιχείρησαν να εμπλέξουν και την Εκκλησία.
Για το μάθημα που θα διδάσκεται σε όσους θα παίρνουν απαλλαγή από τα Θρησκευτικά, το υπουργείο Παιδείας, σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», κινήθηκε μεταξύ των αντικειμένων του θρησκευτικού πολιτισμού, της ηθικής ή ενός μαθήματος εστιασμένου σε άλλη θρησκεία ή δόγμα σε περίπτωση που σε μία περιοχή υπάρχουν πολλοί μαθητές που πιστεύουν σε αυτά (έχει συμβεί στη Θράκη με το ισλάμ και στις Κυκλάδες με τον καθολικισμό). Τελικά επελέγη οι μαθητές να διδάσκονται Ηθική.
Ωστόσο, ενώσεις θεολόγων καθώς και θεολογικά πανεπιστημιακά τμήματα είχαν ενστάσεις, και πρότειναν αντί της Ηθικής να εισαχθεί μάθημα θρησκειολογίας. Ενδεικτικά, η γενική συνέλευση του Τμήματος Θεολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, σε ψήφισμά της εξέφρασε ομόφωνα την έντονη αντίθεσή της θεωρώντας, μεταξύ άλλων, ότι «το μάθημα της Ηθικής εστιάζεται αποκλειστικά σε κανονιστικές αρχές συμπεριφοράς, αποκομμένες από το πολιτισμικό και ιστορικό πλαίσιο της θρησκείας, τοποθετώντας τη συζήτηση σχεδόν αποκλειστικά σε φιλοσοφικό επίπεδο. Ο θρησκευτικός εγγραμματισμός δεν αποτελεί κατήχηση, αλλά απαραίτητο εφόδιο για την κατανόηση της τέχνης, της ιστορίας, του πολιτισμού και των κοινωνικών δομών της Ευρώπης και του κόσμου. Η αντικατάστασή του από ένα μάθημα γενικής φιλοσοφικής ηθικής στερεί από τους μαθητές τα κλειδιά ερμηνείας της σύγχρονης πραγματικότητας, ενώ δεν διασφαλίζει ότι οι απαλλασσόμενοι μαθητές λαμβάνουν “ισοδύναμο εναλλακτικό υποχρεωτικό μάθημα θρησκειολογικού-πληροφοριακού περιεχομένου με ουδέτερο και αντικειμενικό χαρακτήρα” (Ολομ. ΣτΕ1534-6/2023), σύμφωνα με τις επιταγές της σύγχρονης παιδαγωγικής και της νομολογίας». Επίσης, ανέφερε ότι «η εισαγωγή ενός εναλλακτικού μαθήματος που αγνοεί το θρησκευτικό φαινόμενο ως πηγή νοήματος και ηθικής δέσμευσης, οδηγεί σε μια μονοδιάστατη θρησκευτική αποξένωση, η οποία δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες μιας συμπεριληπτικής, διαπολιτισμικής και πλουραλιστικής εκπαίδευσης». Οπως δήλωσε χθες στην «Κ» ο πρόεδρος του Τμήματος Ιωάννης Παναγιωτόπουλος, την ίδια θέση έχει πάρει το Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας του ΑΠΘ.
Για τη συγγραφή των προγραμμάτων σπουδών της Ηθικής ανά εκπαιδευτική βαθμίδα, το υπουργείο συγκρότησε επιστημονική ομάδα υπό την ευθύνη του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ), με επικεφαλής τον ομότιμο καθηγητή Φιλοσοφίας στο ΕΚΠΑ Στέλιο Βιρβιδάκη. Η συγγραφική ομάδα ετοιμάζει το διδακτικό υλικό το οποίο σε πρώτη φάση θα είναι σε ψηφιακή μορφή, μέχρι να εκτυπωθούν και τα διδακτικά εγχειρίδια. Το μάθημα θα διδάσκεται στις τάξεις και τις ώρες που διδάσκονται και τα Θρησκευτικά, δηλαδή από την Γ΄ Δημοτικού έως την Γ΄ Λυκείου (τα Θρησκευτικά διδάσκονται εβδομαδιαίως στο Δημοτικό 2 ώρες σε Γ΄ και Δ΄ , από μία ώρα σε Ε΄ και ΣT΄, από 2 ώρες στις τρεις τάξεις του Γυμνασίου, και 2-2-1 είναι οι ώρες σε Α΄-Β΄-Γ΄ Λυκείου αντίστοιχα).
Η δημιουργία τμήματος
Το ΣτΕ όρισε ότι για να διδαχθεί το μάθημα της Ηθικής πρέπει να συγκεντρωθεί «ικανός αριθμός μαθητών». Ως ικανό αριθμό μαθητών το ΙΕΠ όρισε τον αριθμό 10. Αρα, στελέχη του υπουργείου Παιδείας εκτιμούν ότι τα περισσότερα τμήματα για το μάθημα της Ηθικής θα συγκροτηθούν στις μεγάλες περιφέρειες της χώρας και όπου υπάρχει συγκέντρωση αλλοθρήσκων. Στην περίπτωση που απαλλαγή από τα Θρησκευτικά πάρουν λιγότεροι από δέκα μαθητές σε μία τάξη, τότε αυτοί την ώρα των Θρησκευτικών είτε θα παρακολουθούν άλλα μαθήματα σε κάποιο άλλο τμήμα της τάξης τους, είτε θα κάνουν κάποια ερευνητική εργασία (project). Σύμφωνα με την εισήγηση του ΙΕΠ το μάθημα θα διδάσκουν οι θεολόγοι και, εάν δεν επαρκούν οι θεολόγοι του σχολείου, μετά οι φιλόλογοι και οι απόφοιτοι τμημάτων φιλοσοφίας. Εντός του Απριλίου θα εκδοθούν και οι σχετικές υπουργικές αποφάσεις.
Κathimerini.gr, 20.03.2026
* Τα Προγράμματα Σπουδών στο νέο μάθημα της Ηθικής:
To Π.Σ. Ηθικής στο Γυμνάσιο (ΦΕΚ)
To Π.Σ. Ηθικής στο Λύκειο (ΦΕΚ)
.jpg)
