Γεωργίου Β. Τσούπρα, «Εκκλησία και ενθογένεση – Η «Μακεδονική» Ορθόδοξη Εκκλησία στην υπηρεσία των Σκοπίων», εκδ. Γρηγόρη, Αθήνα 2018

Οι συνάδελφοι και φίλοι, οι παρακολουθούντες τις δημοσιεύσεις μου τα τελευταία χρόνια, γνωρίζουν ότι δύο είναι οι αγαπημένες μου ενασχολήσεις σε ακαδημαϊκό επίπεδο, αμφότερες στον κλάδο της Εκκλησιαστικής Ιστορίας. Η πρώτη αφορά στο θέμα των σχέσεων Εκκλησίας και Πολιτείας κατά την διάρκεια της Επταετίας (δικτατορία 1967-1974) και η δεύτερη στο λεγόμενο «Μακεδονικό» ζήτημα. Για το εκκλησιαστικό θέμα της Επταετίας προσφάτως εξεδόθη σε βιβλίο - περαιτέρω ανεπτυγμένη και εμπλουτισμένη - η διδακτορική μου διατριβή [ΑΠΘ] ("Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ 1967-1974. Ιστορική και νομοκανονική προσέγγιση", εκδ. Επίκεντρο), ενώ για το θέμα του "Μακεδονικού", επίσης, προσφάτως, εδημοσίευσα σχετικό άρθρο, αναφορικώς με την εκκλησιαστική του διάσταση («"Η εκκλησιαστική πτυχή στο “Μακεδονικό”" , εφημ. «Ελευθερία» Λαρίσης, 04.02.2018). Σχετικό άρθρο μου, για το ίδιο θέμα (το εκκλησιαστικό του «Μακεδονικού»), δημοσιεύεται σε επιστημονικό περιοδικό η έκδοση του νέου τεύχους του οποίου επίκειται εις το αμέσως προσεχές διάστημα. Πήρα, συνεπώς, μεγάλη χαρά όταν πληροφορήθηκα πως για το πολύ ενδιαφέρον αυτό θέμα της εκκλησιαστικής διαστάσεως του «Μακεδονικού» εξεδόθη - σε επαυξημένη και βελτιωμένη μορφή - η διδακτορική διατριβή (ΕΚΠΑ) του εκλεκτού και εξειδικευμένου στο θέμα συναδέλφου θεολόγου και σλαβολόγου ιστορικού, Δρ. Γεωργίου Β. Τσούπρα, υπό τον τίτλο   «Εκκλησία και ενθογένεση – Η «Μα­κεδονική» Ορθόδοξη Εκκλησία στην υπηρεσία των Σκοπίων».

* Για τα περιεχόμενα του βιβλίου και την επικειμένη παρουσίασή του στη Αθήνα αναδημοσιεύω ακολούθως το σχετικό κείμενο από την εφημερίδα «Χριστιανική»*:

Η Εκκλησία στη δικτατορία: Μια νηφάλια προσέγγιση. Παρουσίαση του βιβλίου "Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ 1967-1974. Ιστορική και νομοκανονική προσέγγιση" (εκδ. Επίκεντρο), σε εκδήλωση στη Θεολογική Σχολή του ΑΠΘ

"Σε μια από τις πλέον σκοτεινές και δυσερμήνευτες περιόδους της σύγχρονης εκκλησιαστικής ιστορίας που ανέδειξε τον πολιτικό χαρακτήρα της εκκλησιαστικής δράσης αλλά και τον ρόλο ιδεολογικής νομιμοποίησης μιας δικτατορίας τον οποίο διαδραμάτισαν εκκλησιαστικοί ταγοί, αναφέρεται το βιβλίο του Λαρισαίου θεολόγου καθηγητή, δρ. Εκκλησιαστικής Ιστορίας του ΑΠΘ Χάρη Ανδρεόπουλου. Πρόκειται για μια επιστημονική πραγματεία που έρχεται να ρίξει φώς στις σχέσεις της διοικούσας Εκκλησίας και της Πολιτείας της περιόδου 1967 - 1974, όπως αυτές διαμορφώθηκαν υπό το κράτος της εγκαθιδρυθείσας την 21η Απριλίου 1967 επτάχρονης δικτατορίας. Το βιβλίο παρουσιάσθηκε σε εκδήλωση που διοργάνωσε στη Θεσσαλονίκη η εφημερίδα «Χριστιανική» και η οποία πραγματοποιήθηκε το βράδυ της περασμένης Τετάρτης (25.04.2018) στο αμφιθέατρο της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ"

Αναλυτικό φωτορεπορτάζ στο Οrthodoxia.info  και εφημ. "Ελευθερία" Λαρίσης

Εκδήλωση παρουσίασης του βιβλίου «Η Εκκλησία κατά τη δικτατορία 1967-1974», στη Θεσσαλονίκη (Τετάρτη, 25 Απριλίου 2018, στη Θεολογική του ΑΠΘ)

Η εφημερίδα «Χριστιανική», σε συνεργασία με τις εκδόσεις «Επίκεντρο», διοργανώνει ανοικτή εκδήλωση στη Θεσσαλονίκη με θέμα «Η Εκκλησία στα χρόνια της δικτατορίας 1967-1974» στο πλαίσιο της οποίας θα γίνει η παρουσίαση του βιβλίου του Χαράλαμπου Μ. Ανδρεόπουλου, θεολόγου καθηγητή Β/θμιας, Δρος Εκκλησιαστικής Ιστορίας του ΑΠΘ, «Η Εκκλησία κατά τη δικτατορία 1967-1974. Ιστορική και νομοκανονική προσέγγιση» το οποίο κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «Επίκεντρο» (σειρά «Ιστορία και Κοινωνία») της Θεσσαλονίκης.  

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την 25η Απριλίου 2018,  ημέρα Τετάρτη και ώρα 7 μ.μ. στη Θεολογική Σχολή του ΑΠΘ (Α΄ αμφιθέατρο, 2ος όροφος).

* Αναλυτικά, για την εκδήλωση:  ΕΡΤ   Πεμπτουσία   ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΟΔΟΣ    Οrthodoxia.info    ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΤΟΜΟ   Αναστάσιος

Τα Θρησκευτικά και το Σ.τ.Ε. Επιστημονική εκδήλωση της Εταιρείας Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου και του Ομίλου «Αριστόβουλος Μάνεσης», υπό το φως της πρόσφατης απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας

Η Εταιρεία Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου και ο ΄Ομιλος “Αριστόβουλος Μάνεσης” διοργανώνουν δημόσια συζήτηση με θέμα «Το μάθημα των Θρησκευτικών υπό το φως της πρόσφατης απόφασης 660/2018 Ολομ. του Σ.τ.Ε» την Τετάρτη 9 Μαΐου 2018, ώρα 18.30, στο Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών (Οδ. Ακαδημίας 60), σύμφωνα με το ακόλουθο πρόγραμμα:

* Εισηγήσεις:

-  Θεόδωρος Παπαγεωργίου, Ειδικός Νομικός Σύμβουλος Εκκλησίας της Ελλάδος

-  Γιώργος Σωτηρέλης, Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου ΕΚΠΑ, Πρόεδρος του  

   Ομίλου «Αριστόβουλος Μάνεσης»

     * Παρεμβάσεις:

- Κωνσταντίνος Μενουδάκος, Πρόεδρος Αρχής Προστασίας Δεδομένων  

  Προσωπικού Χαρακτήρα, Πρόεδρος του Σ.τ.Ε. ε.τ.

- Γεώργιος Σταυρόπουλος, Πρόεδρος Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του  

   Ανθρώπου, Αντιπρόεδρος του Σ.τ.Ε. ε.τ.

-  Εμμανουήλ Περσελής, Καθηγητής Θεολογικής Σχολής ΕΚΠΑ

-  Σταύρος Γιαγκάζογλου, Επικ. Καθηγητής Θεολογικής Σχολής ΕΚΠΑ

Tη συζήτηση θα συντονίσει ο Ομ. Καθηγητής Ι. Μ. Κονιδάρης, Πρόεδρος της Εταιρείας Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου. Χαιρετισμό θα απευθύνει ο Πρόεδρος του Δ.Σ.Α. Δημήτρης Βερβεσός.

«Ἡ Ἐκκλησία κατά τή δικτατορία 1967-1974»: Παρουσίαση τοῦ βιβλίου τοῦ θεολόγου Χάρη Ἀνδρεόπουλου σέ ἐκδήλωση τῆς ἐφημερίδας «Χριστιανική» στή Θεσσαλονίκη

 Ἡ ἐφημερίδα «Χριστιανική», σέ συνεργασία μέ τίς ἐκδόσεις «Ἐπίκεντρο», διοργανώνει ἀνοικτή ἐκδήλωση στή Θεσσαλονίκη μέ θέμα «Ἡ Ἐκκλησία στά χρόνια της Δικτατορίας 1967-1974», στό πλαίσιο τῆς ὁποίας θά γίνει ἡ παρουσίαση τοῦ βιβλίου τοῦ Χάρη Ἀνδρεόπουλου, θεολόγου καθηγητῆ, Δρ. Ἐκκλησιαστικῆς Ἱστορίας τοῦ ΑΠΘ, «Ἡ Ἐκκλησία κατά τή δικτατορία 1967-1974. Ἱστορική καί νομοκανονική προσέγγιση», τό ὁποῖο κυκλοφόρησε ἀπό τίς ἐκδόσεις «Ἐπίκεντρο» (σειρά «Ἱστορία καί Κοινωνία») τῆς Θεσσαλονίκης.

 Ἡ ἐκδήλωση θά πραγματοποιηθεῖ τήν 25η Ἀπριλίου 2018, ἡμέρα Τετάρτη καί  ὥρα 7 μ.μ. στή Θεολογική Σχολή τοῦ ΑΠΘ (Α΄ ἀμφιθέατρο, 2ος ὄροφος).

Γιά τό βιβλίο θά μιλήσουν οἱ:

  

 - Ἀνδρέας Νανάκης, Μητροπολίτης Ἀρκαλοχωρίου, καθηγητής Θεολογικῆς Σχολῆς ΑΠΘ,

- Μανώλης Μηλιαράκης, Φυσικός, ἐπίτιμος Πρόεδρος τῆς Χριστιανικῆς Δημοκρατίας,

- Κλήμης Πυρουνάκης, Θεολόγος, συντονιστής Δικτύου Στήριξης Φυλακισμένων καί Ἀποφυλακισμένων Γυναικῶν,

 -  Ἀνδρέας Ἀργυρόπουλος, Θεολόγος καθηγητής, M.Th., Δ/ντής Γυμνασίου,

   καί ὁ συγγραφέας.

Θ΄ ἀκολουθήσουν ἐλεύθερες παρεμβάσεις καί διάλογος.

Τήν ἐκδήλωση θά συντονίσει ὁ Μανώλης Τασόγλου, μέλος τῆς Κ.Ε. τῆς Χριστιανικῆς Δημοκρατίας.


* Πηγή: ἐφημερίδα «Χριστιανική», αριθμ. φυλ. 1007 (05-04-2018), σελ. 3

Λίγα λόγια για το βιβλίο:

Χριστός Ἀνέστη! Χρόνια Πολλά!

" Ἐκείνη τή στιγμή, μπῆκε μέσα κι ὁ ἄλλος μαθητής, πού εἶχε ἔρθει 

πρῶτος στό μνῆμα,  τά εἶδε αὐτά καί πίστεψε" (Ἰωάν. 20,8). 

ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ! 

Τό φῶς τῆς Ἀνάστασης ἄς πλημμυρίσει τίς καρδιές μας, ἄς φωτίσει τά βήματά μας. 

Θερμές εὐχές γιά ὑγεία καί δημιουργία σ' ὅλους τους συναδέλφους, 

τίς οἰκογένειές τους καί σ' ὅλο τό κόσμο! 

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ!

Παρουσίαση του βιβλίου "Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ 1967-1974" στο θεολογικό περιοδικό "ΣΥΝΑΞΗ"

«Ο συγγραφέας περιγράφει το εύρος των παρεμβάσεων που υπέστη η Εκκλησία από το καθεστώς της Επταετίας με αντικειμενική ματιά, με εξονυχιστική παράθεση πηγών, χωρίς διάθεση «ουδετεροποίησης» ή αντιθέτως πρόθεση «δίκης» - πολλώ δε μάλλον «καταδίκης» - εκπροσώπων της θεσμικής Εκκλησίας για τις πράξεις ή τις παραλείψεις τους. Το ζητούμενο για τον συγγραφέα είναι η ιστορική αλήθεια η οποία φωτίζεται και αποτιμάται από την ίδια την παράδοσης της Εκκλησίας. Στο πλαίσιο αυτό ο συγγραφέας κρίνει τις κανονικές εκτροπές (και τα έκτροπα) τόσο κατά την πρώτη περίοδο της δικτατορίας, επί αρχιεπισκοπείας Ιερωνύμου Κοτσώνη, όσο και κατά την δεύτερη επί αρχιεπισκοπείας Σεραφείμ Τίκα, με κριτήρια θεολογικά και εκκλησιολογικά» 

Φωτεινή Οικονόμου, καθηγήτρια θεολόγος [M.Th.] και συγγραφέας, στο περιοδικό "Σύναξη" τχ. 145, Μαρτίου 2018).

Για να διαβάσετε ολόκληρη τη βιβλιοπαρουσίαση πατήστε εδώ:  "Σύναξη"

Εκδήλωση παρουσιάσεως στη Λάρισα τoυ έργου και των εκδόσεων της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών

Το έργο και οι εκδόσεις της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών παρουσιάζονται σε εκδήλωση που θα πραγματοποιηθεί στη Λάρισα την Πέμπτη 19 Απριλίου και ώρα 7.30 μ.μ. στην αίθουσα του Γαλλικού Ινστιτούτου (οδ. Κούμα 28, 1ος 

όροφος).

Συμμετέχουν:

Παντελής Καλαϊτζίδης, Διευθυντής της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών, Διδάσκων στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο (ΕΑΠ)​​

Θωμάς Ψύρρας, Φιλόλογος, Συγγραφέας

Χρήστος Παπανικολάου, Εικαστικός

Βάσω Γώγου και Απόστολος Μπάρλος, Εκπαιδευτές Ενηλίκων, Μέλη της Επιμορφωτικής Ομάδας για το Μάθημα των Θρησκευτικών της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών​

Χαιρετισμό θα απευθύνει η Διευθύντρια του Γαλλικού Ινστιτούτου στη Λάρισα Χρύσα Βουλγαράκη

Τη συζήτηση θα συντονίσει ο Δημοσιογράφος Γιάννης Γιαννακόπουλος

Την εκδήλωση θα επενδύσουν μουσικά οι:

Νίκος Νικολαΐδης (τσέλο) - Θηρίμαχος Πάκας (φωνή), Ματθαίος Ρίζος (κιθάρα) - Κύρα Σαπλαχίδου (φλάουτο

Ένας Άγιος στα όρια του Σύμπαντος…

 Του Κώστα Νούση,

Θεολόγου - Φιλολόγου

Η ανάγνωση του τίτλου προκαλεί μια άμεση απορία: πρόκειται για κυριολεξία ή μεταφορά; Σχήμα λόγου ή γεγονός; Η απάντηση είναι τόσο απλή, όσο και εντυπωσιακή: πρόκειται για την αλήθεια των πραγμάτων, όπως αυτά βιώνονται (μετα)φυσικώ τω τρόπω μέσα στην Εκκλησία του Χριστού. Η Εκκλησία αυτή είναι η μοναδική και αυθεντική οντολογία του παρόντος και του μέλλοντος αιώνος, εν τη οποία και δια της οποίας θα επιβιώσει το σύμπαν από μια πολύ πιθανή και αναπόδραστα αναμενόμενη «φυσική» αυτοκατάρρευσή του. Όπως (το σύμπαν) ανεδύθη «εκ του μηδενός», τοιουτοτρόπως πορεύεται στην αυτοκαταστροφή και στον μηδενισμό του. Ποιος μπορεί να αναστείλει αυτό το αναπόφευκτο δεδομένο; Μονάχα Εκείνος που το έφερε στο είναι μέσα από το προκτισιακό «τίποτε». Η θεολογία δεν είναι αερολογία. Στην ουσία πρόκειται για φυσική, μια άλλου είδους φυσική, στην οποία δεν έχουν πρόσβαση τα επιστημονικά όργανα, αλλά μονάχα πρόσωπα στα οποία ευδοκεί ο Θεός να «ανοίγει τους οφθαλμούς» σε αυτό το έτερο επίπεδο της πραγματικότητας, το κατ’ ουσίαν μόνο αληθινό και υπαρκτό (...)

...η συνέχεια στην "Πεμπτουσία"

"49 χρόνια πριν: Εκκλησία, νέος Καταστατικός Χάρτης. H xούντα επιχειρεί ανεπιτυχώς να χειραγωγήσει τη διοίκηση του συνόλου της Ιεραρχίας, αλλά και της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου"

ΑΡΘΡΟ στη ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Οι δικτάτορες προσπάθησαν να ασκήσουν έλεγχο στο εκκλησιαστικό πλήρωμα μέσα από 

τον έλεγχο της Εκκλησίας, αλλά τελικά απέτυχαν να χειραγωγήσουν τη διοίκησή της.

Toυ ΑΝΔΡΕΑ ΝΑΝΑΚΗ *

Οι Καταστατικοί Χάρτες  (Κ.Χ.) ιδιαίτερα ο Σ΄ και ΣΑ΄ του 1852, αλλά και οι έτεροι του 20ού αιώνα, περισσότερο βέβαια με τις τροποποιήσεις που επέβαλαν καθεστωτικές κυβερνήσεις (Παγκάλου, Μεταξά, Παπαδόπουλου), εκφράζουν τη βούληση του κράτους για ασφυκτικό έλεγχο της Εκκλησίας, σε εποχές που το κράτος λειτουργεί με συγκεντρωτικές ή αυταρχικές δομές διοίκησης. Η παρουσία εκπροσώπου της εκάστοτε κυβέρνησης στη Διαρκή Ιερά Σύνοδο (ΔΙΣ), η οποία έπαυσε με τον Κ.Χ. του 1977, καθιστούσε απόλυτη την επί της Εκκλησίας πολιτειοκρατία. Ο εκδημοκρατισμός της Πολιτείας απελευθερώνει και την Εκκλησία από τα κρατικά δεσμά.

Η Πολιτεία επιβάλλει με τον Κ.Χ. την κηδεμονία της στην Εκκλησία στο πλαίσιο της κρατικιστικής αντίληψης για μια χειραγωγημένη Εκκλησία, η οποία θα υπηρετεί τους κρατικούς σκοπούς και στόχους, με πρώτο και κυρίαρχο τη διαμόρφωση και διασφάλιση της εθνικής συνείδησης, εθνικής ενότητας και ταυτότητας. Στο ελληνικό και στα υπόλοιπα βαλκανικά κράτη, οι άνθρωποι ήταν αφοσιωμένοι και αυτοπροσδιορίζονταν από τη θρησκευτική τους συνείδηση. Γι’ αυτό και τα πρώτα ελληνικά Συντάγματα της Επανάστασης του 1821 όριζαν ότι «Ελληνες εισί οι εις Χριστόν πιστεύοντες». Συνεπώς, μέσα από τη χειραγώγηση των εκκλησιαστικών δομών διοικήσεως, πρωτίστως του συνόλου της Ιεραρχίας, αλλά και της ΔΙΣ, θα ασκείτο ο έλεγχος και στο εκκλησιαστικό πλήρωμα. Ο Κ.Χ. του 1969 αποτελεί καθ’ ολοκληρίαν έκφραση αυτών των στόχων και επιλογών.

Τι προέβλεπαν οι νέες ρυθμίσεις